Breaking

Τετάρτη 5 Ιανουαρίου 2022

Παραμονή των Θεοφανείων: Σε όλη την Ελλάδα τα κάλαντα των Φώτων ανακοινώνουν τον αγιασμό των υδάτων

Την παραμονή των Θεοφανείων μιας από τις μεγάλες γιορτές της χριστιανοσύνης ακούγονται σε όλη την Ελλάδα τα κάλαντα των Φώτων που ανακοινώνουν τον αγιασμό των υδάτων σε όλη την χώρα.

Το τριήμερο των φώτων ξεκινά με τον εκκλησιασμό των Χριστιανών το πρωί της παραμονής των Θεοφανίων. Στους ιερούς ναούς ψάλλετε η ακολουθία των Μεγάλων Ωρών και κατόπιν λαμβάνεται ο Μεγάλος Αγιασμός που την ημέρα αυτή τελείται μέσα στο ναό. Οι πιστοί αφού πάρουν τον αγιασμό και λάβουν το αντίδωρο θα γυρίσουν στα σπίτια τους.

Έπειτα τον εκκλησιασμό της παραμονής των Φώτων τα παιδιά θα ξεχυθούν στους δρόμους, πηγαίνοντας σε όλα τα σπίτια και τα καταστήματα, γνωστά και μη, για να ψάλλουν τα κάλαντα των Θεοφανείων.

Την Παραμονή των Φώτων, ο παπάς επισκέπτεται όλα τα σπίτια, με τον σταυρό και με αγιασμό μέσα στο σικλί, ένα χάλκινο συνήθως δοχείο, που κουβαλάει ο βοηθός του. Έπειτα αρχίζει να ραντίζει με το άγιασμα όλους τους χώρους του σπιτιού ή του καταστήματος, για να φύγουν τα δαιμόνια από το σπίτι.

Την παραμονή των Φώτων, αφού περάσει ο παπάς από το σπίτι και το αγιάσει, έρχεται η ώρα να μαζευτεί η στάχτη από την φωτιά που έκαιγε στο τζάκι το Δωδεκαήμερο, η φωτιά δηλαδή που ξεκίνησε με το Χριστόξυλο. Η στάχτη αυτή θα σκορπιστεί γύρω από το σπίτι, στους στάβλους, ακόμα και στα χωράφια, αφού πιστεύεται ότι διώχνει το κακό.

Υπάρχει μια δοξασία του λαού μας που αναφέρει ότι το βράδυ της παραμονής των Φώτων στις 12 τα μεσάνυκτα, ανοίγουν τα ουράνια και πραγματοποιούνται όλες οι ευχές των ανθρώπων.

«Κάλαντα Φώτων»

Σήμερα τα φώτα κι ο φωτισμός
η χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός.

Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό
κάθετ’ η κυρά μας η Παναγιά.

‘Οργανo βαστάει, κερί κρατεί
και τον Αϊ-Γιάννη παρακαλεί.

‘Αϊ-Γιάννη αφέντη και βαπτιστή
βάπτισε κι εμένα Θεού παιδί.

Ν’ ανεβώ στον ουρανό
να μαζέψω ρόδα και λίβανο.

Τα Θεοφάνια ή τα Φώτα
Οι γιορτές των Χριστουγέννων τελειώνουν λήγουν στις 6 Ιανουαρίου με τον εορτασμό των Θεοφανείων και την αγιασμό των υδάτων σε όλη την Ελλάδα.
Αυτή τη μέρα οι  καλικάντζαροι, επιστρέφουν και πάλι  στο κέντρο της Γης για να συνεχίσουν το πριόνισμα του δέντρου που κρατάει τη Γη, αφού πρώτα κλέψουν το χαρτζιλίκι των παιδιών από τα κάλαντα των Φώτων.
Ο λόγος βέβαια της αποχώρησής τους είναι ο αγιασμός που τον φοβούνται.

Οι καλικάτζαροι

Αυτά τα μαυριδερά και ασχημούρικα διαβολάκια λένε οι θρύλοι και οι παραδόσεις μας ότι όλο το χρόνο βρίσκονταν κάτω από τη γη, στον κάτω κόσμο και ζήλευαν τον απάνω κόσμο. Γι΄ αυτό λοιπόν, άλλοι με πριόνια, άλλοι με τσεκούρια κι άλλοι με μπαλντάδες έβαζαν όλη τη δύναμή τους να κόψουν τους στύλους, που πάνω σε αυτή στηριζόταν η γη και να την κάνουνε να βουλιάξει.
Όταν έφτανε όμως το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, από φόβο μη τυχόν και  βουλιάξει η γη και τους πλακώσει, έφευγαν κι ανέβαιναν στον απάνω κόσμο, στη γη, για να τυραννήσουν τους ανθρώπους που θα έβρισκαν μπροστά τους.
Έτσι λοιπόν οι καλικάντζαροι από τις 25 του Δεκέμβρη μέχρι και την παραμονή των Φώτων 5 Ιανουαρίου γυρίζουν σαν τρελαμένα κακομαθημένα παιδιά και κάνουν σκανδαλιές για να ταλαιπωρούν τους ανθρώπου.
Ανεβαίνουν στα κεραμίδια των σπιτιών, μπαίνουν μέσα από τις καμινάδες και κάνουν του κόσμου τις ζημιές και τις σκανδαλιές.
Γι αυτό οι νοικοκυραίοι εκείνες τις μέρες φράζουν τις καμινάδες για να μην τρόπο να μπουν μέσα και οι γιαγιάδες λιβανίζουν όλο το σπίτι γιατί το λιβάνι το τρέμουν τα καλικαντζαράκια.   , ανέβαιναν στα κεραμίδια και καμιά φορά, όπως λέγανε, έμπαιναν από την καμινάδα του τζακιού σε σπίτια που δεν τα είχαν θυμιατίσει οι νοικοκυραίοι τους.
Γι΄ αυτό, για καλό και για κακό, εκείνες τις ημέρες φροντίζανε να φράζουν τις τρύπες των τζακιών με πανιά. Ακόμα καίγανε λιβάνι σε θυμιατό κοντά στο τζάκι, γιατί οι καλικάντζαροι δεν άντεχαν αυτή τη μυρωδιά.
Οι ιστορίες που κρατούν από τις γιαγιάδες μας θέλουν τους καλικάντζαρους να είναι αερικά μαυριδερά, ψηλόλιγνα, ζηλιάρικα, ζημιάρικα και νευρικά που όλη την ώρα χοροπηδάνε από δω και από κει και φωνάζουν ή τραγουδάνε.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου