Breaking


Παρασκευή 11 Μαρτίου 2022

ΟΑΕΔ: Αλλάζει η κάρτα ανεργίας – Εισοδηματικά κριτήρια, πότε θα υπάρχει ποινή διαγραφής

Μεγάλες αλλαγές φέρνει το νέο νομοσχέδιο για τους ανέργους και την κάρτα ανεργίας το οποίο παρουσίασε ο υπουργός Εργασίας Κωστής Χατζηδάκης.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, αλλάζουν πλέον τα κριτήρια χορήγησης της κάρτας ανεργίας, τα οποία θα είναι εισοδηματικά.

Η κάρτα θα είναι ψηφιακή, ενώ θα δίνεται επίδομα ανεργίας (μισό) ακόμα και σε όσους βρουν δουλειά ενώ δικαιούνται να παίρνουν επίδομα, όσο καιρό ήταν να το πάρουν.

Οι βασικές αλλαγές σύμφωνα με την κυβέρνηση

– Επίδομα εργασίας για τους επιδοτούμενους ανέργους που βρίσκουν δουλειά.

– Ενεργότερη στήριξη, αναβάθμιση δεξιοτήτων και ψηφιακά εργαλεία για υποβοήθηση των ανέργων, ώστε να βρουν δουλειά.

– Μπόνους για την κατάρτιση ψηφιακού ατομικού σχεδίου δράσης από τους μακροχρόνια ανέργους (5+ έτη).

– Αντιμετώπιση του φαινομένου της κατάχρησης των παροχών στον ΟΑΕΔ.

– Μεταρρύθμιση της κατάρτισης, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της οικονομίας και δημιουργία Ατομικών Λογαριασμών Δεξιοτήτων.

– Σύνδεση των αμοιβών παρόχων και καταρτιζόμενων με τα αποτελέσματα της κατάρτισης.

Οι στόχοι των αλλαγών

Όπως αναφέρεται σε ενημερωτικό σημείωμα του υπουργείου, με το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων «Δουλειές ξανά», η κυβέρνηση προχωρά σε ριζική μεταρρύθμιση της πολιτικής για την απασχόληση, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και του συστήματος κατάρτισης με τρεις βασικούς στόχους:

1. Να βοηθηθούν οι άνεργοι και ιδίως οι μακροχρόνια, με νέα ψηφιακά εργαλεία, να βρουν δουλειά και να επιβραβευθούν όσοι αναζητούν ενεργά ή βρίσκουν εργασία.

2. Να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα κατάχρησης, που έχουν εντοπιστεί, ώστε τα επιδόματα και οι παροχές να κατευθύνονται σε εκείνους που τα έχουν πραγματικά ανάγκη.

3. Να διασφαλιστεί ότι θα πιάνουν τόπο τα χρήματα των φορολογουμένων για τα επιδοτούμενα προγράμματα κατάρτισης, καθώς η Ελλάδα έχει μεγάλο πρόβλημα στον τομέα των δεξιοτήτων.

Αναλυτικότερα, στο πλαίσιο της παρουσίασης, αλλά και στο ενημερωτικό σημείωμα, επισημάνθηκαν τα εξής:

Σύμφωνα με το υπουργείο, τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται με το νομοσχέδιο περιλαμβάνουν τα εξής:

1. Μακροχρόνια άνεργοι

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Οργανισμού, τον Δεκέμβριο του 2021, στο μητρώο του ΟΑΕΔ ήταν εγγεγραμμένα 1.100.099 άτομα. Περισσότεροι από τους μισούς (579.400 ή 53%) είναι εγγεγραμμένοι για περισσότερο από έναν χρόνο.

Από τους μακροχρόνια ανέργους, όσοι είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο για διάστημα μεγαλύτερο του έτους, το 33% παραμένουν σε αυτό για περισσότερα από 5 χρόνια, ενώ δεν είναι λίγες (περισσότερες από 50.000) οι περιπτώσεις εκείνων που είναι εγγεγραμμένοι στον ΟΑΕΔ για περισσότερα από 10 χρόνια.

Προκύπτει δηλαδή ότι το μητρώο του ΟΑΕΔ, αντί για εργαλείο επανένταξης στην αγορά εργασίας, έχει μετατραπεί στην πράξη για χιλιάδες πολίτες σε “παγίδα” μακροχρόνιας ανεργίας.

Κεντρικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι η αποτελεσματική στήριξη των ανέργων και ιδίως των μακροχρόνια ανέργων, να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας και η μετατροπή του Οργανισμού σε εργαλείο για αύξηση της απασχόλησης, με έμφαση στον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης, αντί για την άσκηση απλώς μιας αναγκαίας, αλλά όχι επαρκούς επιδοματικής πολιτικής.

2. Φαινόμενα κατάχρησης

Το υπουργείο αναφέρει πως ανεργία που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ, με βάση τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς της Eurostat, (όπως μετράται σε όλη την ΕΕ), ακολουθεί τα τελευταία χρόνια φθίνουσα πορεία. Αντίθετα, οι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του ΟΑΕΔ παραμένουν σχεδόν σταθερά στο επίπεδο του 1 εκατομμυρίου.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις έρευνες της ΕΛΣΤΑΤ, από το 2013, οι άνεργοι μειώθηκαν κατά περίπου 800.000. Στο ίδιο διάστημα, όμως, οι εγγεγραμμένοι στον ΟΑΕΔ παρέμειναν σταθερά στο επίπεδο του 1-1,1 εκατ. Τον Δεκέμβριο του 2021, οι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του ΟΑΕΔ ήταν 1.100.099, ενώ τον ίδιο μήνα η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε 596.067 ανέργους.

Η μακρόχρονη παραμονή στο μητρώο του ΟΑΕΔ ατόμων που δεν εισπράττουν επίδομα ανεργίας ούτε εμφανίζουν εισοδήματα από άλλες πηγές δημιουργεί εύλογες υπόνοιες ότι κάποιοι προτιμούν να εργάζονται με “μαύρα”, προκειμένου να παραμένουν στο μητρώο του οργανισμού και να διατηρούν τις παροχές που συνδέονται με αυτό (μοριοδότηση για προσλήψεις στο Δημόσιο, προγράμματα δωρεάν κοινωνικού τουρισμού, δωρεάν μετακινήσεις, κ.ά.).

Από τα στοιχεία του ΟΑΕΔ προκύπτει ότι σχεδόν 40.000 άτομα που είναι εγγεγραμμένα στο μητρώο του Οργανισμού για περισσότερο από έναν χρόνο, έχουν ετήσιο εισόδημα άνω των 20.000 ευρώ, ενώ περισσότεροι από 15.000 άνεργοι από αυτές τις εισοδηματικές κατηγορίες είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα του ΟΑΕΔ για περισσότερα από 5 χρόνια.

Εξάλλου, έρευνα στο μητρώο του Οργανισμού αποκάλυψε συγκεκριμένες περιπτώσεις ατόμων που παραμένουν μέχρι και… 20 χρόνια (240 μήνες) εγγεγραμμένοι στον ΟΑΕΔ, ενώ δηλώνουν εισοδήματα εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ ετησίως και διαμένουν σε ακριβές περιοχές.

Για παράδειγμα, εντοπίστηκε 55χρονη, με 123 μήνες ανεργίας, κάτοικος Δήμου Διονύσου, με οικογενειακό εισόδημα το 2020, ύψους 250.000 ευρώ, ζευγάρι (άνδρας 55 ετών με 131 μήνες ανεργίας και γυναίκα 51 ετών με 132 μήνες ανεργίας) ,κάτοικοι Κηφισιάς, με εισόδημα 130.000 ευρώ το 2020, γυναίκα 56 ετών, έγγαμη, με 140 μήνες ανεργίας, κάτοικος Λυκαβηττού, με οικογενειακό εισόδημα 160.000 ευρώ το 2020, άνδρας 61 ετών κάτοικος Θεσσαλονίκης με 230 μήνες ανεργίας και εισόδημα 70.000 ευρώ, κ.ά.

Οι “άνεργοι” αυτοί εξασφαλίζουν σειρά παροχών, τις οποίες προφανώς έχουν μεγαλύτερη ανάγκη εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας με χαμηλότερα εισοδήματα, άνεργοι, αλλά και εργαζόμενοι που εισπράττουν χαμηλότερους μισθούς.

Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η αντιμετώπιση των φαινομένων απάτης και καταχρήσεων που έχουν εντοπιστεί και ο προσανατολισμός των δαπανών στους πραγματικούς ανέργους, μεταξύ άλλων, με την απονομή για πρώτη φορά επιδόματος εργασίας για τους επιδοτούμενους ανέργους που βρίσκουν δουλειά. Στο νομοσχέδιο προβλέπεται ρητά ότι οι πόροι που εξοικονομούνται από την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων, θα κατευθύνονται υποχρεωτικά σε άλλες δράσεις προστασίας και στήριξης των αναζητούντων εργασία.

3. Κατάρτιση: Χιλιάδες άνεργοι και οι χιλιάδες κενές θέσεις εργασίας

Το υπουργείο υποστηρίζει πως πλήθος ερευνών και ανακοινώσεων επιχειρηματικών φορέων δείχνουν ότι την ώρα που, (παρά τη μείωση των τελευταίων ετών), η ανεργία βρίσκεται στο επίπεδο του 13%, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν εργαζόμενους, για να καλύψουν διαθέσιμες θέσεις εργασίας.

Ενδεικτικά:

– Σύμφωνα με έρευνα του οίκου Manpower, 72% των Ελλήνων εργοδοτών αναφέρουν μεγάλη δυσκολία κάλυψης θέσεων εργασίας, λόγω έλλειψης εξειδικευμένων ταλέντων (14/9/2021).

– Σε έρευνα του ΣΕΒ (Απρίλιος 2019), με αντικείμενο: “Ανθρώπινο δυναμικό, επαγγέλματα και δεξιότητες στον εξορυκτικό κλάδο”, αναφέρεται ότι: τρεις στις δέκα επιχειρήσεις του εξορυκτικού κλάδου αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά στην απασχόλησης εξαιτίας, κυρίως, της έλλειψης κατάλληλων δεξιοτήτων.

– ‘Αλλη έρευνα του ΣΕΒ για τις δεξιότητες, το 2018, αναφέρει ότι το 36% των επιχειρήσεων αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πλήρωση κενών θέσεων εργασίας, ενώ το Παρατηρητήριο Ψηφιακού Μετασχηματισμού ΣΕΒ σε έκθεση του 2020 επισημαίνει: “Βλέπουμε ότι στην Ελλάδα η οικονομία βιώνει το παράδοξο φαινόμενο της υψηλής ανεργίας (~17%), με σχεδόν 800 χιλιάδες ανέργους, ενώ, την ίδια στιγμή, πολλές επιχειρήσεις δεν μπορούν να καλύψουν θέσεις εργασίας όχι μόνον υψηλών, αλλά και μεσαίων τεχνικών προσόντων, λόγω έλλειψης των κατάλληλων υποψηφίων με τις απαραίτητες γνώσεις, εμπειρία και δεξιότητες.

– Ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών Ελλάδος (ΣΕΠΕ) σημειώνει σε ανακοίνωση της 17ης Φεβρουαρίου 2022: “Δυσεύρετοι παγκοσμίως, αλλά και στην Ελλάδα, είναι πλέον οι εργαζόμενοι με εξειδικευμένες γνώσεις στον χώρο της τεχνολογίας”.

– Σύμφωνα με την ετήσια (2022) έρευνα του ΙΝΣΕΤΕ για την απασχόληση και τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε εθνικό επίπεδο στην αιχμή της θερινής σεζόν του 2021, μία στις πέντε θέσεις εργασίας που προβλέπονται, βάσει οργανογράμματος στα ξενοδοχεία, δεν καλύφθηκε. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν 53.249 ελλείψεις σε σύνολο 244.124 θέσεων εργασίας.

Επιπλέον, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (CEDEFOP) για τον Ευρωπαϊκό Δείκτη Δεξιοτήτων 2022 (European Skills Index), που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο 2022, η Ελλάδα κατατάσσεται:

– Στην 4η θέση από το τέλος ως προς την ανάπτυξη δεξιοτήτων (skills development), δείκτης που εκφράζει τα αποτελέσματα του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.

– Στην 5η θέση από το τέλος στην ενεργοποίηση δεξιοτήτων (skills activation, που αφορά τη μετάβαση από την εκπαίδευση στην εργασία).

Με τις ρυθμίσεις, που προωθούμε, υψώνουμε τον πήχη στην κατάρτιση τόσο για τους παρόχους της κατάρτισης όσο και για τους καταρτιζόμενους, με στόχο η κατάρτιση να μετατραπεί σε αποτελεσματικό εργαλείο, για να βρουν δουλειά οι άνεργοι και να καλύψουν τις ανάγκες τους οι επιχειρήσεις.

Το νομοσχέδιο “Δουλειές ξανά”

Οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου αρθρώνονται σε τρεις άξονες: Αναδιοργάνωση του ΟΑΕΔ, νέα εργαλεία για την ενίσχυση της απασχόλησης, αναβάθμιση του συστήματος κατάρτισης.

Οι ρυθμίσεις, που προωθούνται, περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, θέσπιση ψηφιακής κάρτας για τους αναζητούντες εργασία, καταβολή μπόνους 300 ευρώ στους μακροχρόνια ανέργους (πάνω από 5 χρόνια) που καταρτίζουν Ψηφιακό Ατομικό Σχέδιο Δράσης σε συνεργασία με τους εργασιακούς συμβούλους, καταβολή επιδόματος εργασίας (50% του επιδόματος ανεργίας) στους μακροχρόνια ανέργους που βρίσκουν δουλειά, εισαγωγή εισοδηματικών κριτηρίων για την παραμονή στο μητρώο ανέργων, νέες μεθόδους για τη στεγαστική πολιτική σε σχέση με το εργατικό δυναμικό, θέσπιση ατομικού λογαριασμού δεξιοτήτων, ουσιαστική αξιολόγηση των παρόχων επαγγελματικής κατάρτισης, αλλά και των καταρτιζόμενων.

Ειδικότερα:

1ος άξονας

Αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμός του ΟΑΕΔ-Μετονομασία σε Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ)

1. Νέα ψηφιακά εργαλεία: ψηφιακή κάρτα ΔΥΠΑ, ψηφιακό μητρώο, ψηφιακό ατομικό σχέδιο δράσης, που διευκολύνουν τους ανέργους στην άσκηση των δικαιωμάτων τους και διασυνδέονται μεταξύ τους, ώστε να καθιστούν εφικτή την αποτελεσματική τους παρακολούθηση και τους ελέγχους.

2. Εισαγωγή κινήτρων απόδοσης για τους εργασιακούς συμβούλους με επιβράβευση της παραγωγικότητάς τους, σύμφωνα με κριτήρια που θα θέτει η διοίκηση.

3. Νέα σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου, σύσταση τριών θέσεων υποδιοικητών. Τα μέλη του ΔΣ μειώνονται σε 11 (από 17), εκ των οποίων τα 4 υποδεικνύονται από τους εργοδοτικούς φορείς και τη ΓΣΕΕ, που σημαίνει ότι οι κοινωνικοί εταίροι εξακολουθούν να εκπροσωπούνται στη διοίκηση. Στόχος είναι μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη αποφάσεων και διοίκηση από εξειδικευμένα στελέχη. Γι’ αυτόν τον λόγο, άλλωστε, προβλέπονται και ταχύτερες διαδικασίες σε σχέση με τις προμήθειες.

4. Μεταφορά του ΛΑΕΚ στους κοινωνικούς εταίρους. Τα αποθεματικά του λογαριασμού, μέχρι τις 31/12/2022, παραμένουν στη ΔΥΠΑ για την εκπλήρωση των σκοπών της, ενώ η διαχείριση του πόρου από 1/1/2023 μεταφέρεται στους κοινωνικούς εταίρους που συμβάλλονται στην ΕΓΣΣΕ.

5. Σύσταση Συμβουλίου Κοινωνικών Εταίρων, το οποίο θα διαχειρίζεται τα κονδύλια του “Ειδικού Λογαριασμού Κοινωνικών Εταίρων”, τα οποία θα διατίθενται για την κατάρτιση εργαζομένων, τα ινστιτούτα των κοινωνικών εταίρων, τις δαπάνες συνδικαλιστικών οργανώσεων, στον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού, στο Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, κ.α. Επίσης, θα γνωμοδοτεί για θέματα επαγγελματικής κατάρτισης, στεγαστικής πολιτικής, προγραμμάτων κοινωνικής πολιτικής, κ.ά.

6. Νέες μέθοδοι για μια αναβαθμισμένη στεγαστική πολιτική με αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας της ΔΥΠΑ. Προβλέπεται η εκμίσθωση ακινήτων, ανοικοδόμηση με δαπάνες του μισθωτή, δυνατότητα αγοράς ακινήτων από τη ΔΥΠΑ, σύμπραξη με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς για την ανέγερση ακινήτων, κ.ά. Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της περιουσίας του πρώην ΟΕΚ, που έχει περιέλθει στον Οργανισμό, αλλά και η ανάπτυξη πολιτικής που θα διευκολύνει τη στέγαση για χιλιάδες εργαζόμενους και ιδιαίτερα τους νέους.

7. Μετονομασία του ΟΑΕΔ σε Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), η οποία σηματοδοτεί την επανεκκίνηση του Οργανισμού στον συγκεκριμένο τομέα, αλλά και τον αναπροσανατολισμό του στην εφαρμογή ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης, παράλληλα με την καταβολή των αναγκαίων επιδομάτων.

Εισοδηματικά κριτήρια, επιδότηση ακόμα και με εργασία

Νέα εργαλεία για την υποστήριξη των ανέργων και την ενίσχυση της απασχόλησης

1. Κατάρτιση ψηφιακού ατομικού σχεδίου δράσης από τον αναζητούντα εργασία σε συνεργασία με τον εργασιακό σύμβουλο της ΔΥΠΑ. Θα περιλαμβάνει τις γνώσεις, ικανότητες, δεξιότητες, την προηγούμενη απασχόλησή του, καθώς και τις ανάγκες κατάρτισης του αναζητούντος εργασία ή άλλες ενέργειες που θα διευκολύνουν την εύρεση εργασίας με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους.

2. Θέσπιση ψηφιακής κάρτας ΔΥΠΑ, η οποία μπορεί να είναι εφαρμογή για κινητή συσκευή και θα βεβαιώνει την εγγραφή του αναζητούντος εργασία στο ψηφιακό μητρώο της ΔΥΠΑ. Η κάρτα θα διευκολύνει τον αναζητούντα εργασία στις συναλλαγές του, βεβαιώνοντας αυτόματα την ιδιότητά του και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτή.

3. Κατάρτιση του ψηφιακού μητρώου της ΔΥΠΑ, που θα περιλαμβάνει τους αναζητούντες εργασία και τα στοιχεία τους, τυχόν προτάσεις για απασχόληση, την ύπαρξη ή μη ατομικού σχεδίου δράσης, κ.ά. Η εγγραφή και παραμονή στο μητρώο θα αποτελεί προϋπόθεση, προκειμένου ο αναζητών εργασία να είναι δικαιούχος των επιδομάτων, βοηθημάτων και παροχών, που προβλέπονται κατά περίπτωση.

4. Ενεργοποίηση των εργασιακών συμβούλων για την υποβοήθηση των αναζητούντων εργασία. Η κατάρτιση των ψηφιακών ατομικών σχεδίων δράσης θα ξεκινήσει από τους μακροχρόνια ανέργους πάνω από 5 χρόνια.

5. Εισαγωγή εισοδηματικών κριτηρίων για την παραμονή, μετά το πρώτο 12μηνο, στο ψηφιακό μητρώο ανέργων και, κατά συνέπεια, τη διατήρηση των βοηθημάτων, παροχών, κλπ. Στόχος της ρύθμισης είναι η αντιμετώπιση φαινομένων κατάχρησης και απάτης. Τα κριτήρια, που εισάγονται, είναι αυτά που προβλέπονται για την καταβολή του επιδόματος θέρμανσης (διευκρινίζεται ότι θα εφαρμόζονται μόνο τα εισοδηματικά και όχι τα περιουσιακά κριτήρια που προβλέπονται για την καταβολή του επιδόματος θέρμανσης).

Από τη ρύθμιση αυτή εξαιρούνται το επίδομα ανεργίας, το οποίο θα εξακολουθήσει να χορηγείται χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, καθώς και το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας και το βοήθημα για αυτοτελώς και ανεξάρτητα απασχολούμενους, για τα οποία παραμένουν οι προϋποθέσεις που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.

Επίσης, τα εισοδηματικά κριτήρια, που εισάγονται, δεν επηρεάζουν τη χορήγηση του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ) ρεύματος, την έκπτωση ή απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ και το επίδομα θέρμανσης, για τα οποία θα συνεχιστεί το μέχρι σήμερα καθεστώς που τα διέπει.

Ορίζεται ρητά ότι οι πόροι που εξοικονομούνται από την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών θα κατευθύνονται υποχρεωτικά σε άλλες δράσεις προστασίας των αναζητούντων εργασία.

Πότε θα διαγράφονται από το μητρώο

6. Ενεργοποίηση της διαγραφής από το μητρώο ανέργων για δύο χρόνια και διακοπή του επιδόματος ανεργίας, μετά από τρεις αρνήσεις κατάλληλων θέσεων εργασίας (ως κατάλληλη ορίζεται η θέση που αντιστοιχεί στην επαγγελματική ειδικότητα, στις γνώσεις, δεξιότητες, ικανότητες, στα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, στους επαγγελματικούς στόχους και στον τόπο μόνιμης κατοικίας του αναζητούντος εργασία). Επίσης, διαγραφή από το μητρώο για έξι μήνες και διακοπή του επιδόματος ανεργίας για άρνηση συμμετοχής σε δράση κατάρτισης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου