Breaking


Δευτέρα 16 Μαΐου 2022

Σχολική βία -Όσα πρέπει να γνωρίζετε -Πώς να προστατέψετε τα παιδιά σας από το bullying -Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται

Το φαινόμενο της  «ενδοσχολικής βίας» λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις στην Ελλάδα με τεράστιες επιπτώσεις στην ψυχή των παιδιών, θυμάτων ή αλλιώς στόχων

Όλοι χρησιμοποιούμε με ευκολία την λέξη bullying και οι περισσότεροι από εμάς έχουμε να αφηγηθούμε μια ιστορία σχολικού εκφοβισμού που τα θύματα ήμασταν εμείς η κοντινά σε εμάς πρόσωπα, το ίδιο και εγώ άλλωστε. Από  πού όμως προέρχεται η λέξη bullying;

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από εκεί…

Η αγγλική λέξη «bully» χρησιμοποιήθηκε την δεκαετία του 1530 και ήταν μια λέξη ερωτευμένων καθώς σήμαινε «γλύκα μου». Η λέξη όμως αυτή στα μέσα του 17ου αιώνα έχασε την αρχική της έννοια και απέκτησε την σημασία του ‘’καυχησιάρη’’  του ”εραστή’’ του ‘’τυχοδιώκτη’’.

Κατά τον Μπαμπινιώτη αρχικά σήμαινε: «τον τρέφοντα αδελφική αγάπη» και μετά σήμαινε «τον αγαπητικό», «τον ψευτοπαλληκαρά», «τον προστάτη των εκδιδόμενων γυναικών» τον «νταή». Η λέξη γενικεύτηκε αργότερα δηλώνοντας «αυτόν που εκφοβίζει». Σήμερα η λέξη χρησιμοποιείται – ως συνώνυμο με – τον ψυχοτραυματισμό, την υποδούλωση, την ταπείνωση και τα βασανιστήρια ενός ατόμου από κάποιο άλλο συνήθως πιο δυνατό.

Εδώ όμως γεννάται το ερώτημα αν τα άτομα εκείνα… ‘’οι νταήδες‘’ δηλαδή  που παρενοχλούν  άλλους είναι πιο δυνατά ή απλώς θέλουν να μας πείσουν ότι είναι.

Τα στοιχεία που έχουμε μας δείχνουν ότι :

  • Όσοι εκφοβίζουν είναι πολύ πιθανό να έχουν υποστεί οι ίδιοι εκφοβισμό και να εκτονώνουν με τον τρόπο αυτό τον θυμό τους.
  • Στην πραγματικότητα αυτά τα άτομα αισθάνονται κατώτερα και διαρκώς προσπαθούν να αποδείξουν την ανωτερότητα τους.
  • Είναι δυστυχισμένα και ξεσπούν στους άλλους την δυστυχία τους.
  • Είναι τρομοκρατημένα και με τον τρόπο αυτό προσπαθούν να προφυλαχθούν.

Άλλωστε μόνο το γεγονός  ότι διαλέγουν ως θύματα τους πιο  αδύναμους γιατί ξέρουν ότι μπορούν να κερδίσουν, μας δείχνει ότι στην πραγματικότητα όσοι εκφοβίζουν τους άλλους είναι αδύναμα και δυστυχισμένα πλάσματα, συνήθως από προβληματικές οικογένειες που καταλήγουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό κατά την ενηλικίωση τους να έχουν προβλήματα με τον νόμο.

Οι πιο συνηθισμένες μορφές bullying είναι:

  • Λεκτικές επιθέσεις, βρισιές, προσβολές, χρήση προσβλητικών παρατσουκλιών, σεξουαλικά σχόλια, απειλές.
  • Απρεπείς χειρονομίες, χτυπήματα, σπρωξίματα, ξυλοδαρμοί, τραυματισμοί, κλωτσιές.
  • Διάδοση κακοηθών  και ψευδών φημών. Απομόνωση και απομάκρυνση από την ομάδα.
  • Καταστροφή η κλέψιμο προσωπικών αντικειμένων.
  • Εκφοβισμός μέσω διαδικτύου, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, κινητού τηλεφώνου.
  • Σεξουαλική παρενόχληση.

Πως θα καταλάβουν τώρα όμως οι γονείς ότι τα παιδιά τους βιώνουν τέτοιες καταστάσεις στο σχολείο; Δυστυχώς αν το ίδιο το παιδί ή κάποιοι φίλοι του δεν το αναφέρουν στους δασκάλους ή στους γονείς τότε είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτό. Τα παιδιά θύματα του εκφοβισμού συνήθως δεν μιλάνε. Είναι αδύναμα ,ευαίσθητα και ντροπαλά άτομα, άλλωστε και για αυτούς τους λόγους επιλέγονται από τους εκφοβιστές τους. Ντρέπονται ή φοβούνται να μιλήσουν στους γονείς τους για αυτό που τους συμβαίνει ενώ σπανίως θα απευθυνθούν και στους δασκάλους καθώς τότε υπάρχει ο φόβος να κατηγορηθούν επιπλέον ως ‘’χαφιέδες’’.

Οι γονείς θα πρέπει να θορυβηθούν αν παρατηρήσουν:

  • Μειωμένη διάθεση του παιδιού ή άρνηση να πάει στο σχολείο.
  • Πτώση των επιδόσεων στα μαθήματα ή στα αθλήματα.
  • Εμφάνιση ονυχοφαγίας, τικ, πονοκεφάλων, ανορεξίας, βουλιμίας, στομαχόπονων.
  • Έντονες αλλαγές στη διάθεση.
  • Σκισμένα και κατεστραμμένα ρούχα.
  • Γδαρσίματα ή μώλωπες στο σώμα.
  • Απώλεια αντικειμένων.
  • Άρνηση συμμετοχής σε σχολικές εκδηλώσεις.
  • Απόρριψη από τους συνομηλίκους.

Τι γίνεται όμως αν διαπιστώσετε ότι το παιδί σας είναι τελικά θύμα εκφοβισμού στο σχολείο; Δεν ξέρω πόσο εύκολο είναι να κρατηθεί κάποιος και να πράξει το σωστό καθώς είμαι σίγουρη ότι το πρώτο πράγμα που θα έρθει στο μυαλό όλων είναι να πιάσουν στα χέρια τους αυτούς τους μικρούς ‘’ νταήδες’’ που βασανίζουν το παιδί τους.

Αν λάβουμε όμως υπόψιν ότι και οι ‘’εκφοβιστές’’ είναι και αυτοί  θύματα κάποιου άλλου, ίσως οικογενειακού ή κοινωνικού bullying τότε μάλλον θα πρέπει να κινηθούμε διαφορετικά.

Όμως ακόμη και αν δεν έχει πέσει θύμα εκφοβισμού το παιδί σας είναι καλό να το προετοιμάσετε εγκαίρως προκειμένου να διαχειριστεί σωστά το ενδεχόμενο του bullying, συγκεκριμένα:

  • Συζητήστε με το παιδί σας και κάντε το να νιώσει ασφαλές και περήφανο για τον εαυτό του.
  • Κάντε το να καταλάβει ότι πρέπει να μιλάει σε εσάς και στους δασκάλους του για αυτά που συμβαίνουν στο ίδιο αλλά  και στους συμμαθητές του.
  • Κάντε το να καταλάβει ότι το καλύτερο είναι να μην αντιδρά στους λεκτικούς εκφοβισμούς που δέχεται γιατί αυτή την αντίδραση περιμένουν και οι θύτες και αν δεν την δούνε τότε είναι πολύ πιθανό να σταματήσουν.
  • Αν το παιδί σας δέχεται σωματικό εκφοβισμό τότε σίγουρα πρέπει να αντιδράσει και να το πει στους δασκάλους.
  • Βοηθήστε το να μπει σε μία ομάδα στο σχολείο .Συνήθως τα άτομα που ανήκουν σε ομάδες δεν πέφτουν θύματα σχολικού εκφοβισμού.
  • Ενημερώστε το για το πως πρέπει να διαχειρίζεται τα social media και ότι δεν  πρέπει να δημοσιεύει προσωπικές φωτογραφίες και πληροφορίες.
  • Μη κλείνετε τα μάτια στο πρόβλημα του παιδιού σας.
  • Αν το πρόβλημα συνεχίζεται ζητήστε την βοήθεια ειδικού

Ακολουθεί το άρθρο των Κωνσταντίνου Χύτα και Γεωργίου Λόφτσαλη που υπηρετούν στη Διεύθυνση Ασφαλείας Αττικής/Υποδιεύθυνση Ανηλίκων.

Η σχολική βία εμφανίζεται κυρίως με τη μορφή του σχολικού εκφοβισμού (bullying). Ένα φαινόμενο όχι και τόσο καινούργιο αλλά τα τελευταία χρόνια το ακούμε όλο και πιο πολύ.

Τι είναι το Bullying: Bullying είναι η επαναλαμβανόμενη, εσκεμμένη, λεκτική, σωματική και ψυχολογική βία που ασκείται από έναν ή περισσότερους μαθητές (θύτες) σε μεμονωμένους συμμαθητές τους (θύματα) και τον διακρίνει από τη φιλονικία κάποιων μαθητών, καθώς χαρακτηρίζεται από ανισότητα δύναμης και αδυναμία του θύματος να υπερασπιστεί τον εαυτό του.

Τα θύματα: Τα θύματα είναι συνήθως οι μαθητές οι οποίοι είναι ντροπαλοί, ανασφαλείς, με χαμηλή αυτοπεποίθηση και θεωρούν τον εαυτό τους αποτυχημένο. Είναι παιδιά μοναχικά, κλειστά στον εαυτό τους, νιώθουν φόβο, απόρριψη, ντροπή και συχνά οδηγούνται στην περιθωριοποίηση. Δεν μπορούν να καταλάβουν τις αιτίες του προβλήματος. Δεν μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά το πρόβλημα και να βρίσκονται παγιδευμένοι σε μια αδιέξοδη κατάσταση.

Οι δράστες: Από την άλλη πλευρά, οι μαθητές – θύτες έχουν θετική αυτοεκτίμηση, είναι παρορμητικοί, ευέξαπτοι, αντιδραστικοί, τους αρέσει να είναι κυρίαρχοι και να υποτάσσουν τους άλλους.

Τέλος εκτός από τα θύματα και τους δράστες υπάρχει και μια άλλη ομάδα μαθητών. Αυτή των παρατηρητών.

Οι παρατηρητές: Είναι μαθητές που μένουν αμέτοχοι στην όλη κατάσταση παρακολουθώντας παθητικά την αδικία που συντελείται σε βάρος του παιδιού-θύματος. Συνήθως και αυτοί δέχονται ένα είδος εκφοβισμού από τον θύτη, καθώς φοβούνται πως με την εμπλοκή τους στην κατάσταση, υπερασπιζόμενοι το θύμα, κινδυνεύουν να γίνουν και οι ίδιοι θύματα.

Τι μπορεί να περιλαμβάνει ο σχολικός εκφοβισμός:

1. Σωματικός εκφοβισμός: περιλαμβάνει χτυπήματα, γροθιές, κλωτσιές και άλλους τύπους σωματικής βλάβης, σεξουαλική παρενόχληση καθώς και καταστροφή της περιουσίας ενός παιδιού.

2. Λεκτικός εκφοβισμός: περιλαμβάνει πειράγματα, χλευασμούς και ρατσιστικά σχόλια, καθώς και τη διάδοση αρνητικών σχολίων και κακόβουλων φημών. Εσκεμμένο αποκλεισμό μαθητών από διάφορες κοινωνικές και σχολικές δραστηριότητες.

3. Ψηφιακός εκφοβισμός: (cyber bullying): προκαλείται μέσου της χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών, κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών. Περιλαμβάνει ενοχλητικά ηλεκτρονικά μηνύματα και μηνύματα κειμένου, καθώς και απειλητικές ιστοσελίδες και blogs.

Οι γονείς παίρνουν θέση;

Συχνά οι γονείς έχουν άγνοια για τέτοια θέματα και δείχνουν αμηχανία ως προς το πώς να αντιδράσουν σε αντίστοιχα περιστατικά όταν εμπλέκονται τα παιδιά τους. Άλλοι τα θεωρούν στοιχείο της εξελισσόμενης προσωπικότητας των παιδιών και των εφήβων («Ε, παιδιά είναι…»), ενώ άλλοι αντιδρούν ακόμη και με ακραίο τρόπο μηνύοντας άλλους γονείς ή επιβραβεύοντας τη βίαιη συμπεριφορά των παιδιών τους («Καλά του έκανες»).

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Γονείς παιδιού που εκφοβίζεται:

1. Συνεργαστείτε στενά με το σχολείο για να πληροφορηθείτε για την έκταση και τη σοβαρότητα του περιστατικού καθώς και για τους τρόπους αντιμετώπισής του.

2. Παρέχετε στο παιδί σας υποστήριξη και ασφάλεια, χωρίς να το κατακρίνετε.

3. Ακούστε προσεκτικά τι έχει να σας πει το παιδί σας για τα συναισθήματά του και για τις ανάγκες του.

4. Παρακολουθείτε την εξέλιξη της κατάστασης αλλά και την υγεία του παιδιού σας.

5. Αν το παιδί σας παραπονιέται για μεγάλο χρονικό διάστημα ότι έχει σωματικούς πόνους, αν παρατηρείτε ότι έχει δυσκολίες στον ύπνο ή αν αρνείται επίμονα να πάει στο σχολείο, επισκεφτείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας για παιδιά.

Γονείς παιδιού που εκφοβίζει:

1. Συζητήστε με τον Διευθυντή του σχολείου για το περιστατικό εκφοβισμού που προκλήθηκε από το παιδί σας.

2. Συνεργαστείτε με το σχολείο, για την αντιμετώπιση του προβλήματος του παιδιού σας σχετικά με τη βία.

3. Συνεργαστείτε με τον Διευθυντή και τον δάσκαλο του παιδιού σας για την εφαρμογή των κανόνων, των συνεπειών και την πρόληψη τέτοιων συμπεριφορών.

4. Παρακολουθήστε την εξέλιξη της κατάστασης και συνεργαστείτε στενά με το σχολείο. Παρατηρήστε αν το παιδί σας εμπλέκεται συχνά σε καβγάδες ή εκδηλώνει εκφοβιστική συμπεριφορά και με τα παιδιά της γειτονιάς ή και με εσάς στο σπίτι. Μιλήστε γι’ αυτά στο Διευθυντή και το δάσκαλο της τάξης και συνεργαστείτε μαζί τους για να πάρετε βοήθεια.

Εάν το παιδί σας πέφτει θύμα σχολικού εκφοβισμού, θυμηθείτε ότι η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη μακροχρόνιων προβλημάτων – όπως η κατάθλιψη, το άγχος και η χαμηλή αυτοεκτίμηση. Μην αφήνετε το παιδί σας να διαχειριστεί τη δύσκολη αυτή κατάσταση μόνο του. Το παιδί σας χρειάζεται τη βοήθειά σας τώρα περισσότερο από ποτέ.

Που μπορούμε να απευθυνθούμε:

Αρχικά προσπαθούμε να λύσουμε το θέμα από εκεί που δημιουργήθηκε. Μέσα στο σχολείο. Αν δεν βρεθεί κάποια λύση μπορούμε να απευθυνθούμε στο ειδικευμένο προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας, στο Τμήμα Ανηλίκων της Διεύθυνσης Ασφαλείας Αττικής, (Λ. Αλεξάνδρας 173, Αθήνα. Τηλ: 210 647 6270 – 210 647 6271).

Επίσης υπάρχουν γραμμές επικοινωνίας για παιδιά και εφήβους (τηλ: 116 111), αποκλειστικά για γονείς ( τηλ: 801 801 11 77) και μόνο για εκπαιδευτικούς (11 130) της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου, όπως και το «Χαμόγελο του Παιδιού» στο 10-56.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου